Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã trở thành nghĩa vụ bắt buộc
Trong nhiều năm, các sự cố rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích dữ liệu cá nhân thường được xem là vấn đề kỹ thuật hoặc vận hành nội bộ. Tuy nhiên, cùng với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 356/2025/NĐ-CP, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đã trở thành yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với mọi tổ chức có hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân tại Việt Nam.
Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ cần đầu tư vào công nghệ bảo mật mà còn phải xây dựng quy trình quản trị dữ liệu, phân công trách nhiệm và luôn sẵn sàng chứng minh việc tuân thủ khi cơ quan quản lý yêu cầu.
Doanh nghiệp có thể đối mặt với những mức xử phạt nào?
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có thể phải chịu các mức chế tài rất nghiêm khắc nếu vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đối với các hành vi vi phạm thông thường, mức xử phạt có thể lên đến 3 tỷ đồng.
Đối với các hành vi vi phạm liên quan đến chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới, mức xử phạt có thể lên tới 5% doanh thu của năm tài chính liền trước.
Hoạt động mua bán dữ liệu cá nhân trái phép có thể bị xử phạt tới 10 lần khoản thu từ hành vi vi phạm. Trong những trường hợp nghiêm trọng, tổ chức và cá nhân liên quan còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
Tiền phạt chỉ là một phần của thiệt hại
Thực tế cho thấy, chi phí lớn nhất của một sự cố dữ liệu thường không nằm ở khoản tiền xử phạt.
Một vụ rò rỉ dữ liệu có thể khiến doanh nghiệp phải chi trả cho hoạt động điều tra, khắc phục hệ thống, xử lý khiếu nại, gián đoạn hoạt động kinh doanh và truyền thông khủng hoảng.
Bên cạnh đó là những tổn thất khó đo lường như mất niềm tin của khách hàng, ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu, suy giảm cơ hội hợp tác với đối tác và tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển dài hạn.
Trong nhiều trường hợp, tổng chi phí để xử lý hậu quả có thể lớn hơn nhiều lần so với chi phí đầu tư cho việc tuân thủ ngay từ đầu.
Rủi ro ngày càng lớn khi doanh nghiệp chuyển đổi số
Ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng hạ tầng điện toán đám mây, nền tảng SaaS quốc tế, hệ thống CRM, Marketing Automation hoặc các dịch vụ công nghệ do bên thứ ba cung cấp.
Điều này giúp nâng cao hiệu quả vận hành nhưng cũng làm gia tăng mức độ phức tạp trong việc quản lý dữ liệu cá nhân.
Nếu doanh nghiệp không kiểm soát được dữ liệu đang được lưu trữ ở đâu, ai đang truy cập và đơn vị nào đang tham gia xử lý, nguy cơ vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ tăng lên đáng kể, đặc biệt đối với các hoạt động chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Ban lãnh đạo nên tự đánh giá những câu hỏi sau
Để xác định mức độ sẵn sàng, doanh nghiệp nên rà soát và trả lời các câu hỏi sau:
- Doanh nghiệp đang thu thập và xử lý những loại dữ liệu cá nhân nào?
- Dữ liệu đang được lưu trữ ở đâu?
- Ai đang có quyền truy cập vào dữ liệu?
- Những nhà cung cấp hoặc đối tác nào đang tham gia xử lý dữ liệu?
- Dữ liệu có được chuyển ra nước ngoài hay không?
- Doanh nghiệp đã có quy trình phát hiện, xử lý và báo cáo sự cố dữ liệu chưa?
- Các biện pháp bảo vệ hiện tại đã đáp ứng yêu cầu của Nghị định 356 hay chưa?
Nếu chưa thể trả lời đầy đủ những câu hỏi này, doanh nghiệp nên sớm thực hiện đánh giá hiện trạng để xác định các khoảng trống cần khắc phục.
Tuân thủ là bài toán quản trị của toàn doanh nghiệp
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận CNTT hay pháp chế.
Đây là chương trình quản trị rủi ro cần sự tham gia của ban lãnh đạo cùng các bộ phận như công nghệ thông tin, an toàn thông tin, pháp chế, nhân sự, marketing và các đơn vị nghiệp vụ.
Sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng ban sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý.
ICS đồng hành cùng doanh nghiệp tuân thủ Nghị định 356
ICS cung cấp dịch vụ tư vấn và triển khai lộ trình tuân thủ Nghị định 356, bao gồm đánh giá hiện trạng, kiểm kê dữ liệu, lập hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân (DPIA), đánh giá chuyển dữ liệu xuyên biên giới, xây dựng quy trình quản trị và triển khai các giải pháp kỹ thuật bảo vệ dữ liệu.
Việc chủ động đầu tư cho tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nguy cơ bị xử phạt mà còn nâng cao năng lực quản trị, củng cố niềm tin của khách hàng và tạo nền tảng phát triển bền vững trong nền kinh tế số.
Thay vì đặt câu hỏi "Doanh nghiệp có cần đầu tư cho tuân thủ hay không?", ban lãnh đạo nên cân nhắc một câu hỏi quan trọng hơn: "Chi phí của việc không tuân thủ sẽ lớn đến mức nào nếu sự cố xảy ra?"