Không phải doanh nghiệp nào cũng đối mặt với rủi ro dữ liệu giống nhau
Khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mọi doanh nghiệp xử lý dữ liệu cá nhân đều phải tuân thủ các nghĩa vụ về quản trị, bảo vệ và chứng minh biện pháp kỹ thuật.
Tuy nhiên, trên thực tế, mức độ rủi ro không phân bổ đồng đều giữa các ngành nghề.
Có những doanh nghiệp chỉ lưu trữ thông tin liên hệ cơ bản của khách hàng. Nhưng cũng có những đơn vị đang quản lý hàng triệu bản ghi chứa dữ liệu sức khỏe, tài chính, sinh trắc học hay hành vi người dùng – những loại dữ liệu được pháp luật xếp vào nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Điều đó đồng nghĩa với việc nếu xảy ra sự cố rò rỉ, hậu quả không chỉ dừng lại ở thiệt hại về uy tín mà còn kéo theo nguy cơ xử phạt rất lớn.
Dữ liệu cá nhân ngày nay đã trở thành tài sản số quan trọng của mọi doanh nghiệp.
Càng sở hữu nhiều dữ liệu có giá trị, doanh nghiệp càng có lợi thế trong vận hành, phân tích khách hàng và phát triển dịch vụ.
Tuy nhiên, cũng chính điều đó khiến doanh nghiệp trở thành mục tiêu hấp dẫn của tội phạm mạng.
Theo Nghị định 356, nhiều nhóm dữ liệu được xác định là dữ liệu cá nhân nhạy cảm, bao gồm:
- Dữ liệu sức khỏe
- Dữ liệu sinh trắc học
- Dữ liệu tài chính
- Dữ liệu tài khoản ngân hàng
- Dữ liệu vị trí
- Dữ liệu hành vi trên môi trường số
- Dữ liệu liên quan đến trẻ em
- Dữ liệu đời sống riêng tư
Nếu những dữ liệu này bị xử lý sai mục đích hoặc bị lộ lọt, doanh nghiệp có thể đối mặt với các chế tài nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.
1. Ngân hàng – "Kho vàng" của dữ liệu tài chính
Ngân hàng là một trong những lĩnh vực chịu áp lực tuân thủ lớn nhất.
Các tổ chức tài chính đang lưu trữ:
- Thông tin định danh khách hàng (KYC)
- Tài khoản ngân hàng
- Lịch sử giao dịch
- Hồ sơ tín dụng
- Sinh trắc học xác thực
- Mobile Banking
- Internet Banking
Đây đều là những dữ liệu có giá trị rất cao đối với tội phạm mạng.
Chỉ một sự cố rò rỉ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản của khách hàng và uy tín của tổ chức.
Ngoài ra, ngành ngân hàng còn phải đáp ứng các yêu cầu về giám sát, lưu nhật ký và xử lý sự cố trong thời gian ngắn theo quy định của pháp luật.
2. Bệnh viện và cơ sở y tế – dữ liệu nhạy cảm "kép"
Khác với nhiều lĩnh vực khác, ngành y tế thường đồng thời xử lý nhiều loại dữ liệu nhạy cảm.
Ví dụ:
- Hồ sơ bệnh án
- Kết quả xét nghiệm
- Chẩn đoán bệnh
- Dữ liệu di truyền
- Sinh trắc học
- Hình ảnh y khoa
- Đơn thuốc
Đây là nhóm dữ liệu gần như không thể thay đổi nếu bị rò rỉ.
Một tài khoản ngân hàng có thể khóa.
Một mật khẩu có thể đổi.
Nhưng dữ liệu sinh trắc học hay hồ sơ sức khỏe của một cá nhân gần như tồn tại suốt đời.
Đó là lý do ngành y tế luôn được xem là nhóm có mức độ rủi ro cao nhất trong quản trị dữ liệu cá nhân.
3. Thẩm mỹ viện – "Mỏ dữ liệu" thường bị đánh giá thấp
Nhiều người cho rằng các cơ sở thẩm mỹ chỉ lưu thông tin khách hàng thông thường.
Thực tế hoàn toàn ngược lại.
Một thẩm mỹ viện có thể đang quản lý:
- Ảnh trước và sau điều trị
- Hồ sơ sức khỏe
- Tiền sử bệnh
- Thông tin tài chính
- Thói quen làm đẹp
- Hình ảnh nhận diện khuôn mặt
Những dữ liệu này liên quan trực tiếp đến đời sống riêng tư của khách hàng.
Nếu bị lộ, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với rủi ro pháp lý mà còn có thể mất hoàn toàn niềm tin từ khách hàng.
4. Thương mại điện tử – dữ liệu hành vi có giá trị rất lớn
Các nền tảng thương mại điện tử sở hữu lượng dữ liệu khổng lồ như:
- Lịch sử mua hàng
- Hành vi tìm kiếm
- Thói quen tiêu dùng
- Địa chỉ giao hàng
- Phương thức thanh toán
- Thiết bị truy cập
Đây là nguồn dữ liệu cực kỳ giá trị để phân tích hành vi người dùng nhưng cũng là mục tiêu tấn công phổ biến của hacker.
5. Doanh nghiệp FDI – rủi ro đến từ dòng dữ liệu xuyên biên giới
Nhiều tập đoàn đa quốc gia vận hành trên cùng một hệ thống ERP hoặc HR toàn cầu.
Điều này khiến dữ liệu nhân sự, khách hàng hoặc đối tác thường xuyên được chuyển ra nước ngoài.
Nếu không thực hiện đầy đủ hồ sơ đánh giá tác động và các nghĩa vụ theo quy định, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các chế tài rất nghiêm khắc liên quan đến hoạt động chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Dù hoạt động trong lĩnh vực nào, các doanh nghiệp có "mỏ dữ liệu" thường gặp ba thách thức giống nhau:
- Khó kiểm soát toàn bộ dữ liệu đang được lưu trữ.
- Thiếu khả năng phát hiện và giám sát sự cố theo thời gian thực.
- Khó chứng minh đã áp dụng đầy đủ các biện pháp kỹ thuật khi cơ quan quản lý kiểm tra.
Đây cũng chính là khoảng trống mà nhiều tổ chức đang gặp phải trong quá trình triển khai tuân thủ Nghị định 356.
Một sai lầm phổ biến là cho rằng chỉ cần hoàn thiện hồ sơ hoặc quy trình nội bộ là đã đáp ứng yêu cầu của pháp luật.
Trên thực tế, nhiều nghĩa vụ trong Nghị định 356 yêu cầu doanh nghiệp phải có khả năng:
- Giám sát hoạt động xử lý dữ liệu.
- Ghi nhật ký và lưu vết.
- Phân quyền truy cập.
- Bảo vệ thiết bị đầu cuối.
- Mã hóa dữ liệu.
- Phát hiện và ứng phó sự cố.
- Bảo vệ ứng dụng xử lý dữ liệu cá nhân.
Đây đều là những yêu cầu đòi hỏi sự kết hợp giữa quy trình quản trị và các giải pháp công nghệ phù hợp.
Nghị định 356 không đặt mọi doanh nghiệp vào cùng một mức độ rủi ro.
Càng sở hữu nhiều dữ liệu nhạy cảm, doanh nghiệp càng cần đánh giá lại toàn bộ quy trình xử lý dữ liệu, xác định các khoảng trống tuân thủ và triển khai các biện pháp kỹ thuật phù hợp để giảm thiểu rủi ro.
Việc nhận diện đúng "mỏ dữ liệu" mà doanh nghiệp đang quản lý sẽ là bước đầu tiên để xây dựng lộ trình tuân thủ hiệu quả và bền vững.
Liên hệ ICS để đánh giá mức độ tuân thủ dữ liệu cá nhân
ICS cung cấp dịch vụ đánh giá hiện trạng tuân thủ, phân tích khoảng cách (Gap Analysis), lập hồ sơ đánh giá tác động (DPIA) và tư vấn lộ trình triển khai theo Nghị định 356. Đồng thời, ICS kết hợp các giải pháp công nghệ như CSA, VietGuard và nền tảng Data Trust nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tăng cường năng lực bảo vệ dữ liệu và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình tuân thủ.
Hotline: 0707 806 860
Email: contact@ics.vn